धार्मिक तथा पर्यटकिय क्षेत्र रेसुङ्गा, संक्षिप्त परिचय

-कृष्ण पन्थी, गुल्मी ।
गुल्मी जिल्लाको सदरमुकाम तम्घासबाट करिव २-३ घन्टाको पैदल यात्रापछि पुग्न सकिने पवित्र पावनधाम रेसुङ्गा समुद्री सतहबाट २३४७ मिटरको उचाइमा रहेको छ । यस क्षेत्रमा सत्य युगमा सनकादी, नारदादी ऋषिहरु साथै ब्रम्हा, बिष्णु, महेश्वर पाल्नुभएको धार्मिक किम्वदन्ति छ ।

यसैगरी त्रेता युगमा बिभान्डक ऋषिले सरस्वती नदिको किनारमा तपस्या गर्दाका अवस्थामा जन्मनु भएका उहाँका पुत्र ऋष्य श्रृङग्य आइ तपस्या गरी सिद्धि प्राप्त गर्नु भएको थियो । ब्रम्हाको नामबाट पद भ्रम्स भई रेसुङ्गा नामाकरण हुन गएको धार्मिक तपोभुमी सिद्धी क्षेत्र कामदा गिरि रेसुङ्गामा त्रेता युगमा गोप गोपिनी र आफ्ना पत्नी सहित श्रीकृष्ण परमात्मा समेत आउनु भै यज्ञ यात्रा गर्नु भएको भन्ने धार्मिक भनाइ रहि आएको छ ।

सम्बत १४०० देखि १५०० को बिचमा रेसुङ्गा शिद्धवावाको स्थापना भए पश्चात संवत् १८०० तिर शशिधर स्वामी र उहाँका छोरा लक्ष्मी नारायणले तपस्या गर्नु भएको भनाइ छ । हाल उहाँहरूको समाधी स्थलमा बिष्णु पादुका र शिवालय मन्दिरहरु स्थापना भएका छन । ती मध्ये उहाँका छोरा लक्ष्मीनारायणले शशिधर स्वामीको स्मृतिमा बिष्णुपादुका त्यसैगरी लक्ष्मीनारायणको स्मृतिमा ललितजङ्गले शिवालय मन्दिरको निर्माण गरी गुठी समेत राखिदिएको भनाइ छ।

वि.स.१९८६ सालमा बालब्रह्म्चारी यदुकानन्द आउनुभई तपस्या गरि बस्नु भएको र सोही समयमा हालको यज्ञशाला निर्माण भई पूजा संचालन हुँदै आएको छ । त्यसो त अठार महापूराण, वेद, वेदाङ्गहरुको पाठ प्रवचन निरन्तर हुँदै आइरहेको छ । यस क्षेत्रको बृहत्तर विकासको लागि संरक्षण समितिको गठन भई रेसुङ्गा क्षेत्रको धार्मिक, सास्कृतिक, आध्यात्मिक, पौराणिक एवम भौतिक विकासका लागि निरन्तर कार्य गर्दै आएको छ ।

विशेषत: श्रावण महिनाभर मेला लाग्ने साथै सोही महिना भर रुद्री, बेद, चन्डी, गीता र पूराणहरुको प्रवचन हुँदै आएको कुरा पनि सर्व विदितै छ । हालसम्म यस क्षेत्रमा १४ वटा महापूराण र एउटा भविष्य पूराण सु-सम्पन्न भईसकेका छन । आफ्नो मनोकामना सिद्ध गर्नका लागि भक्तहरूले सिद्धवावा मन्दिरमा दुध चढाउने र बलि चढाउने गर्दछन।

यद्यपि श्रावण महिनामा महापोखरीमा स्नान गर्नाले समस्त पाप नष्ट हुने पौराणिक भनाइ रहिआएको छ।सोही मन्दिर नजिकै एउटा View- Tower निर्माण गरिएको छ र सोही Tower बाट तम्घास बजार लगायत गुल्मी, पाल्पाका साथै अन्य जिल्ला तथा हिमाल, पहाडको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ ।

तसर्थ दिनानुदिन यस धामको विकास एवम महत्व बढ्दै गैरहेको छ र एकपटक समस्त भक्तजनहरुलाई यस धाममा आइ पुण्य लाभ लिनुहुन सादर अनुरोध छ ।

(विभिन्न महत्वपूर्ण तथ्यहरु संरक्षण समितिका पदाधिकारी तथा मन्दिरका पुजारीबाट लिइएको हो)