साझा नेटवर्क
–शिव सुवेदी ।
नेपालको राजनीतिक इतिहासमा नेकपा (एमाले) एउटा महत्त्वपूर्ण र प्रभावशाली राजनीतिक शक्तिका रूपमा स्थापित छ। लामो राजनीतिक संघर्ष, संगठन निर्माण, जनताको बहुदलीय जनवादको वैचारिक मार्गदर्शन र पटक–पटक सरकारको नेतृत्व गरेको अनुभव बोकेको एमाले अहिले चुनौतीपूर्ण राजनीतिक परिस्थितिबाट गुज्रिरहेको छ।
२०८२ भदौको आन्दोलन, तोडफोड र लुटपाटका दुःखद घटना, निर्वाचनको परिणाम तथा निर्वाचनपछि गठन भएको सरकारका कामकारबाहीले मुलुकको राजनीतिक र लोकतान्त्रिक वातावरण थप जटिल बनेको पार्टीको निष्कर्ष छ। यही पृष्ठभूमिमा एमालेले आफ्नो राष्ट्रिय भेला आयोजना गर्दैछ।
एमाले केन्द्रीय कार्यालयले २०८३ कात्तिक ३० गते सार्वजनिक गरेको प्रेस विज्ञप्तिअनुसार पार्टीको राष्ट्रिय भेला आगामी मंसिर २ र ३ गते काठमाडौंमा आयोजना हुँदैछ। भेलाको उद्घाटन मंसिर २ गते बिहान ११ बजे पार्टी अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले गर्ने कार्यक्रम तय गरिएको छ। भेला माइतीघर हाइटस्थित कार्की ब्याङ्क्वेटमा आयोजना हुनेछ। यो भेला केवल औपचारिक राजनीतिक कार्यक्रम वा नेता–कार्यकर्ताको जमघट मात्र होइन।
पार्टीले यसलाई वर्तमान राजनीतिक अवस्थाको समीक्षा, भावी राजनीतिक कार्यदिशा निर्धारण, संगठनात्मक एकता निर्माण र कार्यकर्तामा नयाँ उत्साह सञ्चार गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसरका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। तर अहिलेको मुख्य प्रश्न एमालेले भेला आयोजना गर्नु मात्र होइन, भेलाबाट कस्तो राजनीतिक सन्देश दिन्छ र त्यसलाई व्यवहारमा कसरी कार्यान्वयन गर्छ भन्ने हो।
संकटको समीक्षा र नयाँ राजनीतिक दिशा
प्रेस विज्ञप्तिमा मुलुकमा लोकतन्त्रका आधारभूत मूल्य–मान्यता, विधिको शासन र नागरिक अधिकारमाथि प्रश्न उठिरहेको उल्लेख गरिएको छ। सरकारका अलोकतान्त्रिक तथा जनविरोधी कार्यशैलीले जनमानसमा असन्तुष्टि, अन्योल, निराशा र आक्रोश बढाएको एमालेको ठहर छ। मुलुकमा राजनीतिक दिशाहीनता र भविष्यप्रतिको अनिश्चितता गहिरिँदै गएको पार्टीको विश्लेषण छ।
राजनीतिक दलका लागि कठिन समय नै आफ्नो शक्ति, कमजोरी र भविष्यको बाटो पहिचान गर्ने अवसर पनि हो। एमालेले राष्ट्रिय भेलामार्फत पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमको समीक्षा गर्दै आफ्नो आगामी कार्यभार स्पष्ट गर्न खोजेको देखिन्छ। तर समीक्षा केवल सरकार वा अन्य राजनीतिक दलका कमजोरी औँल्याउने विषयमा सीमित हुनु हुँदैन। पार्टीले विगतमा गरेका निर्णय, सरकार सञ्चालनको अनुभव, जनतासँगको सम्बन्ध, संगठनभित्र देखिएका समस्या र निर्वाचनमा प्राप्त परिणामको पनि निष्पक्ष समीक्षा गर्न सक्नुपर्छ।
राजनीतिमा जनताको विश्वास सबैभन्दा ठूलो पूँजी हो। कुनै पनि पार्टीको ऐतिहासिक योगदान र संगठनात्मक शक्तिले मात्र वर्तमान राजनीतिक चुनौती समाधान गर्न सक्दैन। बदलिँदो समय, जनताको अपेक्षा र नयाँ पुस्ताको राजनीतिक चेतनालाई सम्बोधन गर्न सक्ने क्षमता नै पार्टीको भविष्य निर्धारण गर्ने आधार हो।
३ हजार १४५ जनाको सहभागिता : संगठनको शक्ति र चुनौती
यस भेलाको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष सहभागिताको व्यापकता हो। विज्ञप्तिअनुसार पार्टीका मूल नेतृत्वदेखि पालिका तहका कमिटी, निर्वाचित जनप्रतिनिधि तथा विभिन्न तहका नेता–कार्यकर्तासहित कुल ३ हजार १४५ जनाको सहभागिता रहनेछ। केन्द्रीय कमिटी, केन्द्रीय निकाय, केन्द्रीय प्रतिनिधि, प्रदेश तथा जिल्ला कमिटीका पदाधिकारी, पालिका कमिटीका अध्यक्ष र उपाध्यक्ष, जनसंगठनका प्रतिनिधि, संघीय सांसद, प्रदेशसभा सदस्य तथा स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिसमेत एउटै मञ्चमा सहभागी हुने व्यवस्था गरिएको छ।
पार्टीका विभिन्न तहका नेता, कार्यकर्ता र जनप्रतिनिधिलाई एउटै ठाउँमा सहभागी गराउने यो अभ्यासलाई एमालेले नयाँ अनुभवका रूपमा लिएको छ। यस्तो सहभागिताले नेतृत्व र कार्यकर्ताबीच प्रत्यक्ष संवादको अवसर सिर्जना गर्न सक्छ। संगठनका समस्या, स्थानीय तहमा देखिएका चुनौती र जनताका अपेक्षाबारे केन्द्रसम्म जानकारी पुग्न सक्छ। तर सहभागिताको संख्या मात्रै संगठनात्मक लोकतन्त्रको मापन होइन।
सहभागीले आफ्ना विचार राख्न पाउने वातावरण, फरक मतको सम्मान र निर्णय प्रक्रियामा वास्तविक सहभागिता सुनिश्चित हुनु अझ महत्त्वपूर्ण हुन्छ । एमालेजस्तो ठूलो संगठनमा केन्द्रदेखि स्थानीय तहसम्म एउटै राजनीतिक बुझाइ र कार्यशैली विकास गर्नु चुनौतीपूर्ण काम हो। त्यसैले भेलाले संगठनात्मक एकताको सन्देशसँगै आन्तरिक असन्तुष्टि, जिम्मेवारी बाँडफाँट र कार्यकर्ताको मूल्यांकनका विषयमा पनि स्पष्ट दिशा दिन सक्नुपर्छ।
नेतृत्वको सन्देश र संगठनात्मक पुनर्जागरण
भेलाको कार्यतालिकामा पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले मुलुकको वर्तमान राजनीतिक अवस्थाको विश्लेषण, पार्टीको दृष्टिकोण र आगामी कार्यदिशासहित दुई प्रमुख कार्यभार प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम छ। त्यस्तै, पार्टीकी वरिष्ठ नेतृ तथा पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले समसामयिक विषय र पार्टीको कार्यभारसम्बन्धी विशेष सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम पनि विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
यसका अतिरिक्त उपाध्यक्ष रामबहादुर थापा बादलले संसदीय सुदृढीकरणसम्बन्धी अभिमुखीकरण गर्ने, अर्का उपाध्यक्ष विष्णुप्रसाद पौडेलले एमाले सरकारमा रहँदा गरिएका महत्त्वपूर्ण कामको समीक्षा तथा उपलब्धिबारे प्रस्तुति दिने र महासचिव शंकर पोखरेलले पार्टी शुद्धीकरण, सुदृढीकरण तथा स्थानीय निर्वाचनको कार्ययोजना प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम तय गरिएको छ।
यी विषयले भेलाको राजनीतिक महत्त्वलाई थप फराकिलो बनाएका छन्। विशेषगरी पार्टी शुद्धीकरण र सुदृढीकरणको विषय एमालेका लागि निकै महत्त्वपूर्ण छ। पार्टीको संगठन ठूलो हुनु मात्र पर्याप्त हुँदैन, त्यसलाई जनतासँग जोड्न सक्नु पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ। संगठनभित्र अनुशासन, पारदर्शिता, जवाफदेहिता र कार्यकर्ताको उचित मूल्यांकन हुन सके मात्रै पार्टीप्रति विश्वास बढ्न सक्छ।
अध्यक्षको राजनीतिक विश्लेषण, वरिष्ठ नेतृको समसामयिक सम्बोधन र अन्य शीर्ष नेताहरूका प्रस्तुतिले पार्टीको भावी कार्यदिशाबारे स्पष्टता दिन सक्नुपर्छ। नेतृत्वको सन्देश भाषणमा मात्र सीमित नभई पार्टीका सबै तहमा कार्यान्वयन हुने राजनीतिक कार्यक्रम बन्नु आवश्यक छ।
पार्टी शुद्धीकरण र पुस्तान्तरणको आवश्यकता
एमालेको वर्तमान चुनौतीमध्ये एउटा संगठनलाई समयअनुकूल बनाउनु पनि हो। लामो समयदेखि पार्टीमा योगदान गरेका नेता–कार्यकर्ताको अनुभव र नयाँ पुस्ताको ऊर्जा तथा सोचलाई एकसाथ अघि बढाउन आवश्यक छ। राजनीतिमा पुस्तान्तरणको बहसलाई नेतृत्व परिवर्तनको विषयमा मात्र सीमित गर्नु हुँदैन। विचार, कार्यशैली, जिम्मेवारी र राजनीतिक संस्कारमा पनि पुस्तान्तरण आवश्यक हुन्छ।
पार्टीभित्र फरक विचार राख्नेहरूलाई कमजोर ठान्ने वा आलोचनालाई असहयोगका रूपमा बुझ्ने प्रवृत्तिले संगठनलाई कमजोर बनाउन सक्छ। स्वस्थ बहस र आन्तरिक लोकतन्त्रले नै पार्टीलाई बलियो बनाउँछ। नेतृत्वप्रति प्रश्न उठाउनु पार्टीविरोधी गतिविधि होइन, बरु संगठनलाई सुधार्ने अवसरका रूपमा लिन सक्नुपर्छ।
त्यसैले राष्ट्रिय भेलाले पार्टीभित्र विचारको विविधता, जिम्मेवारीको न्यायोचित वितरण र कार्यकर्ताको मूल्यांकनलाई महत्त्व दिन सक्नुपर्छ। संगठनात्मक एकता भनेको सबैले एउटै कुरा बोल्नु होइन, फरक विचारका बीच साझा उद्देश्य र राजनीतिक प्रतिबद्धता निर्माण गर्नु हो।
स्थानीय निर्वाचनको तयारीमा जोड
यस भेलाको अर्को मुख्य उद्देश्य आगामी स्थानीय तह निर्वाचनको व्यवस्थित तयारी पनि रहेको विज्ञप्तिले स्पष्ट पारेको छ। पार्टीले वैचारिक तथा संगठनात्मक एकता निर्माण गर्दै निर्वाचनमा प्रभावकारी परिणाम हासिल गर्ने लक्ष्य राखेको देखिन्छ। स्थानीय तह जनतासँग प्रत्यक्ष जोडिएको सरकार हो। नागरिकले राजनीतिक दलको मूल्यांकन गर्ने पहिलो आधार स्थानीय तहमा उसले गरेको काम, जनप्रतिनिधिको व्यवहार र जनताप्रतिको उत्तरदायित्व हो। त्यसैले एमालेले स्थानीय निर्वाचनको तयारीलाई संगठन सुदृढीकरणसँग जोड्नु स्वाभाविक छ।
तर निर्वाचन जित्ने रणनीति मात्रै पर्याप्त हुँदैन। जनताको दैनिक जीवनसँग जोडिएका शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, विकास निर्माण, सुशासन र सेवा प्रवाहका विषयमा स्पष्ट प्रतिबद्धता र व्यवहारिक योजना आवश्यक हुन्छ। स्थानीय तहमा पार्टीका जनप्रतिनिधिले गरेका कामको समीक्षा, कमजोरीको पहिचान र जनतासँगको सम्बन्ध सुधार गर्ने योजना पनि निर्वाचन तयारीको महत्त्वपूर्ण हिस्सा बन्नुपर्छ।
एमालेले विगतमा स्थानीय तहमा हासिल गरेको अनुभव र संगठनात्मक उपस्थितिलाई आफ्नो राजनीतिक शक्तिका रूपमा उपयोग गर्न सक्छ। तर विगतको उपलब्धिको चर्चा मात्र गरेर भविष्यको निर्वाचन जित्न सकिँदैन। जनताको बदलिएको अपेक्षा र नयाँ राजनीतिक प्रतिस्पर्धालाई बुझ्न सक्नु नै सफलताको आधार हुनेछ।
अबको एमाले कस्तो हुने ?
राजनीतिक दलको जीवनमा राष्ट्रिय भेला पार्टीको भविष्य निर्धारण गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर हो। एमालेका लागि अहिलेको आवश्यकता विगतको गौरवमा मात्र रमाउने होइन, वर्तमान चुनौतीलाई स्वीकार गर्दै नयाँ राजनीतिक विश्वास निर्माण गर्नु हो। पार्टीले आफ्नो ऐतिहासिक योगदानलाई सम्मान गर्दै कमजोरी सुधार्ने साहस पनि देखाउनुपर्छ।
मुलुकको लोकतान्त्रिक प्रणाली, संविधान, नागरिक अधिकार र विधिको शासनका पक्षमा स्पष्ट राजनीतिक अडान राख्नु एमालेको जिम्मेवारी हो। त्यससँगै आफ्नै संगठनभित्र पनि लोकतान्त्रिक अभ्यास, पारदर्शिता र जवाफदेहिता स्थापित गर्न आवश्यक छ। अरूलाई लोकतन्त्रको पाठ पढाउने पार्टीले आफ्नै आन्तरिक जीवनमा पनि लोकतान्त्रिक संस्कार देखाउन सक्नुपर्छ।
अन्ततः एमालेको मंसिर २ र ३ गतेको राष्ट्रिय भेलाले पार्टीलाई नयाँ दिशा दिन्छ कि पुरानै राजनीतिक अभ्यासलाई निरन्तरता दिन्छ भन्ने कुरा भेलाबाट आउने निष्कर्ष र त्यसको कार्यान्वयनले निर्धारण गर्नेछ। मुलुकको बदलिँदो राजनीतिक परिवेशमा एमालेले आफूलाई कति समयानुकूल बनाउन सक्छ, जनताको विश्वास पुनः आर्जन गर्न कस्तो नीति र कार्यशैली अघि सार्छ भन्ने प्रश्नको जवाफ पनि यही भेलाबाट खोजिनेछ।
भेला सफल हुनु भनेको ठूलो सभा सम्पन्न हुनु, शीर्ष नेताहरूले सम्बोधन गर्नु वा राजनीतिक प्रस्ताव पारित गर्नु मात्र होइन। त्यसले पार्टीभित्र एकता, संगठनमा ऊर्जा, कार्यकर्तामा उत्साह र जनतामाझ नयाँ आशा सिर्जना गर्न सक्नुपर्छ। आलोचनालाई आत्मसात् गर्दै कमजोरी सुधार्ने, नयाँ पुस्तालाई अवसर दिने र जनताका वास्तविक समस्यासँग जोडिने प्रतिबद्धता भेलाबाट आउन सकेमा मात्रै यसको सार्थकता पुष्टि हुनेछ।
एमालेका लागि मंसिर २ र ३ गतेको राष्ट्रिय भेला केवल संगठनात्मक कार्यक्रम होइन, राजनीतिक पुनर्जागरणको अवसर बन्न सक्नुपर्छ। इतिहासको विरासत, वर्तमानको चुनौती र भविष्यको सम्भावनालाई जोड्दै पार्टीले नयाँ राजनीतिक यात्रा सुरु गर्न सक्नु नै यस भेलाको वास्तविक उपलब्धि हुनेछ।
© 2026 All Right Reserved to Sajhanetwork.com | Site By : SobizTrend